Τραπεζοειδής – Η παρεξήγηση


Τραπεζοειδής – Η παρεξήγηση

Για κάποιο άγνωστο λόγο, ορισμένοι μυς κατά περιόδους αποκτούν πολύ κακή φήμη. Ένας από αυτούς είναι και ο άνω τραπεζοειδής.

upper trapezius

Τραπεζοειδής

Γνωριμία με το συνήθη ύποπτο:

Έκφυση: Από το έξω ινιακό όγκωμα, τον αυχενικό σύνδεσμο και τις ακανθώδεις αποφύσεις των Α7, Θ1 έως Θ4 (υπολογίζω με το μάτι).

Κατάφυση: Από το 1/3 της κλείδας και το ακρώμιο. Το πάνω χείλος της ωμοπλατιαίας άκανθας.

Δράση: Ανύψωση και προς τα πάνω στροφή της ωμοπλάτης. Στροφή της κεφαλής προς την αντίθετη πλευρά. Ταυτόχρονη ενεργοποίηση και των δυο τμημάτων αμφοτερόπλευρα εξουδετερώνουν την κίνηση της στροφής και εκτείνει την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Κατηγορείται για: πόνο στον αυχένα και τον ώμο, λόγω κυριαρχίας και αυξημένης δραστηριότητας.

Παράλληλα με την δαιμονοποίηση αυτού του τμήματος το μέσο και το κάτω τμήμα θεωρούνται τα «καλά παιδιά» και διασώζονται. Ας δούμε λίγο τη δράση και αυτών των τμημάτων μήπως και βρούμε για ποιο λόγο αυτή η διάκριση.

Μέσο τμήμα: Προσαγωγή της ωμοπλάτης

Κάτω τμήμα: Στροφή της ωμοπλάτης προς τα πάνω και κατάσπαση. Επίσης οι μέσες και κατώτερες ίνες του, φαίνεται (εδώ) ότι συνεισφέρουν στην οπίσθια κλίση και έξω στροφή της ωμοπλάτης κατά την ανύψωση του άνω άκρου. Το κάτω τμήμα δρα από κοινού με το ανώτερο τμήμα για τη στροφή της ωμοπλάτης προς τα πάνω, η οποία είναι και καθοριστικής σημασίας κίνηση της ωμοπλατο-θωρακικής «άρθρωσης» για την πλήρη ανύψωση του άνω άκρου πάνω από το ύψος του ώμου.

Άρα το πρόβλημα πρέπει να κρύβεται στην ανύψωση της ωμοπλάτης;

Φυσικά και όχι.

Ο μοναδικός λόγος που μπορώ να σκεφτώ, είναι ότι ο άνω τραπεζοειδής εμφανίζει συχνά πόνο σχετιζόμενο με το μυοπεριτονιακό σύνδρομο (cervical trigger point syndrome). Το ερώτημα είναι εάν η επιρρέπεια αυτής της περιοχής σε πόνο και αίσθημα σφιξίματος είναι προϊόν αυξημένης δραστηριότητας, μυϊκής ευρωστίας και δύναμης ή αδυναμίας και υπέρμετρης επιμήκυνσης «ξεχειλώματος».

Ευρήματα από την καθημερινή χρήση του μέσου ατόμου:

  • Το μέσο άτομο ελάχιστες φορές καλείται να ανυψώσει το άνω άκρο πάνω από το ύψος των ώμων
  • Το βάρος των άνω άκρων από καθιστή ή όρθια θέση ασκεί μια ελκτική δύναμη με διεύθυνση προς το έδαφος. Η δύναμη αυτή αυξάνεται ακόμα περισσότερο στην περίπτωση όπου τα χέρια κρατούν επιπρόσθετο βάρος.
  • Παρόμοια δράση με την παραπάνω ασκείται στις ωμοπλάτες απ’ το βάρος των μαστών μέσω των τιραντών ενός τυπικού σουτιέν. Όσο πιο κοντά βρίσκονται οι τιράντες στον ώμο (ακρώμιο) τόσο πιο μεγάλη η δύναμη.
  • Ασκήσεις όπως, άρσεις θανάτου, καθίσματα με μπάρα ή αλτήρες, ανυψώσεις ώμων, περπάτημα του αγρότη (farmers walk), πιέσεις ώμων πάνω από το κεφάλι με μπάρα ή αλτήρες, ταλαντεύσεις με kettlebell (swings) είναι πολύ απαιτητικές για το άνω τμήμα του τραπεζοειδή.

Επειδή μια εικόνα συνεχίζει να είναι 1000 λέξεις:

big breast

Μάτια στις τιράντες και τις κλείδες (αν μπορείτε).

girl walking

Παρατηρήστε το λουρί της τσάντας.

woman shopping

Παρατηρήστε τις τσάντες & τις κλείδες.

swing

Προσοχή στην Β΄φάση και το πλειομετρικό έργο των τραπεζοειδών.

strongman

Ο τύπος δεν είναι τυχαίος. Δύο αμόνια και οι κεφαλές των βραχιόνων του είναι ακόμα σε επαφή με τις ωμογλήνες.

Ωραίες οι παρατηρήσεις σου… αλλά δεν καταλαβαίνω που το πας.

Ας θυμηθούμε μια από τις σημαντικότερες ενέργειες που επιτελεί ο άνω τραπεζοειδής.

Ανύψωση των ωμοπλατών. Ανύψωση από πού;

Ναι! Παράλειψη.

Οι ωμοπλάτες όπως αναφέρει εδώ ο Kapandji φυσιολογικά έχουν την εξής θέση:
Η κανονική τους θέση εκτείνεται από την 2η έως την 7η πλευρά. Η άνω έσω γωνία τους ξεκινάει από τον 1ο θωρακικό σπόνδυλο και η κάτω γωνία τους αντιστοιχεί στην 7η – 8η θωρακική ακανθώδη απόφυση. Η απόστασή τους από τη σπονδυλική στήλη αναφέρεται στα 5-6 cm.

thoracic cage

Αν έχουν κανονική θέση, υπό συγκεκριμένες συνθήκες θα μπορούσαν να αποκτήσουν και μη κανονική θέση.

Για παράδειγμα:

  • Να ξεκινάνε από πιο ψηλά. Η άνω έσω γωνία πάνω από τον 1ο θωρακικό.
  • Να ξεκινάνε από πιο χαμηλά. Από τον 3ο θωρακικό.
  • Να βρίσκονται πιο κοντά ή πιο μακριά από τους σπονδύλους.
  • Πιο κοντά ή μακριά από το θωρακικό κλωβό.

Συμπέρασμα:

Το άνω τμήμα του τραπεζοειδή, σε συνεργασία με τον ανελκτήρα της ωμοπλάτης επιχειρούν τη διατήρηση της ωμοπλάτης στο σωστό ύψος με σημείο αναφοράς τους σπονδύλους.

Στατικά:

Αδύναμος άνω τραπεζοειδής ισοδυναμεί με υπερωρίες και υπερφόρτωση του ανελκτήρα. Πολύ αδύναμο και «ξεχειλωμένο» άνω τμήμα του τραπεζοειδούς, ισοδυναμεί με πτώση της ωμοπλάτης (+κλείδας) προς τα κάτω.

Αντενδείξεις:

Αποφυγή ασκήσεων που υπερφορτώνουν ισομετρικά τον άνω τραπεζοειδή. Βλέπε: άρσεις θανάτου, καθίσματα, farmers walk, ανυψώσεις ώμων με επιπρόσθετο βάρος (shrugs), kettlebell swings, κάμψεις δικεφάλων με μεγάλο βάρος….

Δυναμικά:

Όπως είδαμε και νωρίτερα το άνω τμήμα του τραπεζοειδή εκτελεί και μια ακόμα σημαντική λειτουργία. Στροφή της ωμοπλάτης προς τα πάνω. Η απαγωγή και στροφή της ωμοπλάτης προς τα πάνω, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ομαλή λειτουργία της ωμικής ζώνης και την ανύψωση του άνω άκρου πάνω από το ύψος του ώμου (κάμψη του ώμου). Η κάμψη του ώμου αποτελεί προϊόν συνεργασίας της άρθρωσης του ώμου και της λειτουργικής ωμοπλατιο – θωρακικής άρθρωσης. Συνδυασμός αδύναμου άνω τμήματος τραπεζοειδή με αδύναμο πρόσθιο οδοντωτό και επιθυμία για βαριές πιέσεις ώμων με μπάρα ή αλτήρες πάνω από το κεφάλι = αυξημένη πιθανότητα για πρόσκρουση και trigger points.
Στο ακόλουθο βίντεο δίνεται μια ιδέα για την ιδιαίτερη σχέση αυτών των δύο αρθρώσεων καθώς το άνω άκρο κινείται στο χώρο.

Αντενδείξεις: Πιέσεις ώμων πάνω από το κεφάλι με μπάρα (αλτήρες) και μεγάλο βάρος ή μικρότερο βάρος, φλερτάροντας με αριθμών επαναλήψεων που οδηγούν στην εξάντληση.

Μάλιστα. Είσαι υπερβολικός όπως πάντα και νομίζεις ότι το ανθρώπινο σώμα είναι φτιαγμένο από ζάχαρη.

Διαφωνώ. Το σώμα ενός μη υποκινητικού και ισορροπημένα ασκούμενου ατόμου είναι πολύ ικανό να ανταπεξέλθει στις περισσότερες προκλήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι κοιτάζω γύρω μου και δεν βλέπω πολλούς μη υποκινητικούς και ισορροπημένα ασκούμενους. Αντιθέτως βλέπω πολλούς υποκινητικούς ανθρώπους να αντιμετωπίζονται, να καθοδηγούνται και να γυμνάζονται σαν μη υποκινητικοί και αθλητές υψηλού επιπέδου.
Το αποτέλεσμα; Συχνά δυσάρεστα.

Ακολουθούν 2 φωτογραφίες από μια πελάτισσα μου:

trapezoid back

Προσοχή στην γαστέρα του τραπεζοειδή δεξιά και την θέση του δεξιού ακρωμίου.

trapezoid front

Τα πράγματα είναι καλύτερα αριστερά, αλλά όχι καλά.

depressed shoulders

Υπάρχουν και χειρότερα το ξέρω.
Φωτογραφία απο εδώ

Αυτή την πτώση δεν εμφανίζουν ούτε οι ωμοπλάτες του Mariusz Pudzianowski καθώς βολτάρει με δύο αμόνια!

Εν συντομία: Η Κ. κατά την λήψη του ιστορικού ανέφερε συχνό πόνο στον αυχένα και την γαστέρα του άνω τμήματος του τραπεζοειδή αμφοτερόπλευρα (συχνότερα δεξιά). Ο πόνος αυτός σχεδόν πάντα συνοδεύονταν από πόνο στους κροτάφους και το μάτι. Θυμάται να έχει αυτό το πρόβλημα από πολύ μικρή ηλικία. Το σωματικό της βάρος κατά την διάρκεια του χρόνου μεταβάλλεται κατά 5-6 κιλά. Το χειμώνα συνήθως παχαίνει και το καλοκαίρι αδυνατίζει. Κατά την ψηλάφηση ο άνω τραπεζοειδής εμφανίζει σημεία τύπου trigger. Η ελαφριά πίεση των περισσότερων από αυτά οδηγεί σε τοπικό άλγος που συνοδεύεται και από άλγος στους κροτάφους ή τα μάτια. Στο παρελθόν έχει κάνει όλων των ειδών τις εξετάσεις στο κρανίο και τον αυχένα χωρίς κανένα κλινικό εύρημα. Η Κ. εργάζεται σε γραφείο και γυμνάζεται 2-4 φορές την εβδομάδα όλο το χρόνο.

Σημεία κλειδιά:

  • Όταν παίρνει βάρος, ένα πολύ μεγάλο μέρος του εναποτίθεται στους μαστούς
  • Πονάει πολύ συχνότερα και πολύ εντονότερα την περίοδο που το σωματικό της βάρος είναι στο ανώτερο φυσιολογικό επίπεδο
  • Την περίοδο που βρίσκεται στο κατώτερο σωματικό βάρος, ο πόνος σχεδόν εκλείπει
  • Παρατηρήσαμε επίσης ότι εμφανίζει άλγος μετά από δουλειές στο σπίτι και κουβάλημα βαριών αντικειμένων
  • Πονάει συχνότερα δεξιά

Το άλγος συνήθως υποχωρεί άμεσα με μάλαξη στην περιοχή του άνω τραπεζοειδή και του άνω τραπεζοειδή. Τα αντιφλεγμονώδη ανακουφίζουν από τον πόνο αλλά με το πέρασμα της δράσης τους ο πόνος επιστρέφει. Η μάλαξη αποτελεί το ταχύτερο, αποτελεσματικότερο και πιο επίπονο μέσο ανακούφισης.

Από την μυοσκελετική μου αξιολόγηση παρατήρησα ότι η ωμοπλάτες της Κ. ξεκινούν περίπου από τον 3ο θωρακικό σπόνδυλο. Ο άνω τραπεζοειδής τραπεζοειδής εμφανίζονταν τοπικά σφιγμένος. Η ίδια μου ανέφερε ένταση στην περιοχή που πολλές φορές την οδηγούσαν στο να εκτελεί πλάγια κάμψη του αυχένα (διάταση). Αυτή η κίνηση την ανακούφιζε προσωρινά. Πολύ προσωρινά. Ο πόνος από την δεξιά πλευρά είναι πιο συχνός απ’ ότι στην αριστερή.

Το πρωτόκολλο αντιμετώπισης του προβλήματος περιλαμβάνει τα εξής σημεία:

  • Αποφυγή κρεμάσματος των χεριών από όρθια και καθιστή θέση
  • Διατήρηση του σωματικούς βάρους στα κατώτερα επίπεδα
  • Χρήση στηθόδεσμου τύπου στράπλες
  • Μείωση της μεταφοράς βαριών αντικειμένων για αρκετή ώρα
  • Προοδευτική μυϊκή ενδυνάμωση του άνω τμήματος του τραπεζοειδούς
  • Αποφυγή ασκήσεων που επιδεινώνουν το πρόβλημα

Δηλαδή μειώνουμε τις δραστηριότητες (ένταση, χρονική διάρκεια) που διατείνουν τον μυ και παράλληλα ενδυναμώνουμε με ασκήσεις κατάλληλου φορτιού και διεύθυνσης.
Το πρωτόκολλο αντιμετώπισης της Κ. αποδίδει εξαιρετικά. Όπως φαίνεται δεν περιορίζετε στο πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης. Προσπαθεί να ελέγξει και τους μηχανισμούς που επιδεινώνουν το πρόβλημα. Σε αυτούς τους μηχανισμούς εκτίθεται η Κ. τις περισσότερες ώρες της ημέρας. Μέχρι ο  άνω τραπεζοειδής να αποκτήσει ξανά φυσιολογικό μήκος και δύναμη που του επιτρέπουν να διατηρεί τις ωμοπλάτες στο σωστό ύψος πρέπει να προστατεύει των αδύναμο μυ.

Το παρόν άρθρο σε καμία περίπτωση δεν αποσκοπεί στο να συνδέσει κάθε πόνο στην περιοχή του κρανίου, τον αυχένα και τον ώμο με αδυναμία του ανώτερου τμήματος του τραπεζοειδή. Περιγράφει ένα πιθανό σενάριο με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στις γυναίκες. Στο ίδιο σενάριο μπορούν να πρωταγωνιστούν και άντρες και μάλιστα αθλητικοί και δραστήριοι με ιδιαίτερη προτίμηση στην προπόνηση αντιστάσεων.

Πιστεύω ότι είναι υποχρέωση κάθε προπονητή, γυμναστή, personal trainer να μπορεί να αναγνωρίσει τις ιδιαίτερες μυοσκελετικές αδυναμίες του εκάστοτε ασκούμενου και να τον καθοδηγήσει προς την ποιοτικότερη κίνηση. Ποιοτικότερη κίνηση θα επιτρέψει και θα προσελκύσει τους ασκούμενους στην συχνότερη άσκηση. Θα οδηγήσει σε θετική ανατροφοδότηση των ασκούμενων και την δημιουργία θετικών συναισθημάτων για τις αθλητικές δραστηριότητες. Πολύ σωστά ο Grey Cook στην ολοκλήρωση της εισαγωγής του βιβλίου του Movement γράφει:

«First move well, and then move often.»

Πηγές:

  1. Kapandji: 1ο τόμος σελίδα 38
  2. Μιλτιάδης Καράβης
  3. Sahrmann, Shirley (2001-09-04). Diagnosis and Treatment of Movement Impairment Syndromes (Page 22). Elsevier Health. Kindle Edition.

Εγγραφή

Αν σας άρεσε το άρθρο, εισάγετε το email σας για εγγραφή στην υπηρεσία αποστολής ειδοποιήσεων για νέες δημοσιεύσεις.

Προστεθείτε στους 194 εγγεγραμμένους.

1 Comment

Add yours

+ Leave a Comment