Η άγνωστη πλάγια πυελική κλίση


Η άγνωστη πλάγια πυελική κλίση

Τα τελευταία χρόνια αρκετοί ασκούμενοι καθώς και προπονητές έχουν αρχίσει και εξοικειώνονται με τον όρο πρόσθια πυελική κλίση (anterior pelvic tilt). Δεν θα έλεγα όμως ότι συμβαίνει το ίδιο για την πλάγια πυελική κλίση (lateral pelvic tilt). Η εμφάνιση πλάγιας πυελικής κλίσης δεν αποτελεί σπάνιο φαινόμενο. Επίσης δεν εμφανίζεται μόνο σε υποκινητικά άτομα ή άτομα που δεν προπονούνται με αντιστάσεις.

 

anterior-pelvic-tiltΔεξιά απεικονίζεται η αυξημένη πρόσθια πυελική.

left_pelvic_tiltΠλάγια πυελική κλίση στην αριστερή πλευρά

Προτού αναζητήσουμε τα αίτια του φαινομένου σε μυϊκό επίπεδο θα πρέπει να αποκλείσουμε την συσχέτιση του με ανατομικές αποκλίσεις. Για παράδειγμα το ένα κάτω άκρο να είναι πιο μακρύ από το άλλο. Πιο μακρύ μηριαίο οστό, πιο μακριά κνήμη ή και τα δύο. Σε αυτή την περίπτωση η κατασκευή ορθωτικών πάτων κρίνεται απαραίτητη.

g_mediusΣυχνά η αιτία εμφάνισης πλάγιας πυελικής κλίσης σχετίζεται με την αδυναμία και επιμήκυνση του μέσου και μικρού γλουτιαίου.

Παρατηρώντας την έκφυση και κατάφυση του μέσου και μικρού γλουτιαίου (απαγωγοί του ισχίου) γίνεται κατανοητό ότι αυτοί οι μυς μπορούν να τραβήξουν το πόδι προς τα επάνω στα πλάγια της πυέλου καθώς και το αντίθετο, δηλαδή την πύελο προς τα κάτω στα πλάγια του ποδιού.

 

Άλλος ένας μυς που ασκεί έλεγχο στην πλάγια πυελική κλίση είναι ο έξω λοξός κοιλιακός (εικ.1). Παρατηρώντας τα σημεία έκφυσης και κατάφυσης του πλάγιου τμήματος του έξω λοξού κοιλιακού καθώς και τον προσανατολισμό των μυϊκών του ινών καταλαβαίνουμε την δράση που μπορεί να ασκεί στην πύελο. Παρόμοια δράση αλλά σε μικρότερο βαθμό ασκούν ο έσω λοξός κοιλιακός καθώς και ο τετράγωνος οσφυϊκός (εικ.2).

internal-obliques
Εικόνα 1

Αριστερά ο έσω λοξός κοιλιακός και δεξιά ο έξω λοξός κοιλιακός

square_lumbar
Εικόνα 2

Τετράγωνος οσφυϊκός

Στην περίπτωση που το πρόβλημα εντοπίζεται στους απαγωγούς η μυϊκή ενδυνάμωση τους, αποτελεί τον κύριο στόχο του προγράμματος μας. Παράλληλα η αποφυγή, περιορισμός θέσεων, ασκήσεων ή δραστηριοτήτων (τρέξιμο) που οδηγούν σε περαιτέρω μηχανική καταπόνησης των αδύναμων και επιμηκυμένων μυών κρίνεται απαραίτητη. Για παράδειγμα η παρατεταμένη όρθια στάση με σχεδόν αποκλειστική στήριξη όλου του σωματικού βάρους στο πόδι – ισχίο με τους αδύναμους απαγωγούς.

support_left_back

Στάση που δεν βοηθάει τους αδύναμους απαγωγούς του αριστερού ισχίου

Παράδειγμα άσκησης για τη μυϊκή ενδυνάμωση των απαγωγών

Κατά την απαγωγή η κίνηση πρέπει να περιορίζεται μόνο στο ισχίο. Οποιαδήποτε κίνηση στην λεκάνη αφαιρεί ένταση από τους απαγωγούς. Το πόδι πρέπει να είναι λυγισμένο στο γόνατο  ώστε να μειωθεί η συνεισφορά του τείνοντα την πλατεία περιτονία. Η πύελος πρέπει να είναι σε ουδέτερη θέση καθ’ όλη την διάρκεια της άσκησης. Η επίτευξη ουδέτερης θέσης στην πύελο κατά την διάρκεια της άσκησης καθορίζεται από διάφορους παράγοντες όπως για παράδειγμα το φάρδος της πυέλου και η μυϊκή δύναμη των λοξών κοιλιακών της πλευράς που βρίσκεται αντιμέτωπο με το έδαφος. Το πόδι δεν χρειάζεται να ανυψωθεί πολύ. Η κίνηση της απαγωγής περιορίζεται από ανατομικά στοιχεία της άρθρωσης του ισχίου. Προσπαθώντας να αυξήσουμε το εύρος της κίνησης του ποδιού περισσότερο από το
εύρος που επιτρέπει το ισχίο η κίνηση θα μεταφερθεί στην πύελο και κατ’ επέκταση στην οσφυϊκή μοίρα.

Παράδειγμα τυπικών επιπλοκών κατά την εκτέλεση απαγωγών ισχίου από ξαπλωτή θέση

Παρατηρήστε την αφετηριακή θέση της πυέλου στο 0:12″. Η πύελος εμφανίζει αυξημένη πλάγια κλίση δεξιά. Κατά την διάρκεια της άσκησης, το τσάκισμα του υφάσματος της μπλούζας λίγο πάνω από το ύψος της λεκάνης στην δεξιά πλευρά καταδεικνύει την πλάγια κίνηση της λεκάνης.

Στην περίπτωση που ο μέσος και ο μικρός γλουτιαίος δεν εμφανίζονται αδύναμοι κατά την μυϊκή αξιολόγηση, η μυϊκή αδυναμία των λοξών κοιλιακών (κυρίως τους έξω λοξού) αποτελεί την αμέσως επόμενη πιθανή αιτία του προβλήματος. Εφόσον η μυϊκή αξιολόγηση το επιβεβαιώσει, η μυϊκή ενδυνάμωση των λοξών κοιλιακών στην πλευρά της πυέλου που η πρόσθια λαγόνια ακρολοφία της βρίσκεται χαμηλότερα, αποτελεί τον κύριο στόχο του προγράμματος μας. Παράλληλα η αποφυγή, περιορισμός θέσεων, ασκήσεων που οδηγούν σε περαιτέρω μηχανική καταπόνησης των αδύναμων και επιμηκυμένων μυών κρίνεται απαραίτητη. Για παράδειγμα η παρατεταμένη όρθια στάση με σχεδόν αποκλειστική στήριξη όλου του σωματικού βάρους στο πόδι – ισχίο της πλευράς με τους δυνατούς λοξούς κοιλιακούς. Αυτή η θέση οδηγεί σε κάμψη της σπονδυλικής στήλης προς την πλευρά του ποδιού που εναποτίθεται το περισσότερο βάρος. Κάμψη προς αυτή την πλευρά σημαίνει σύσπαση των δυνατών λοξών κοιλιακών και χαλάρωση διάταση των αδύναμων λοξών κοιλιακών. Άλλη μια θέση που θα μπορούσε να επιδράσει αρνητικά σε περίπτωση παρατεταμένης υιοθέτησης της είναι αυτή της εμβρυακής κατά την διάρκεια του ύπνου.

support_left_frontΗ παρατεταμένη πλήρης στήριξη στο αριστερό κάτω άκρο οδηγεί σε διάταση των αδύναμων και επιμηκυμένων λοξών κοιλιακών της δεξιάς πλευράς.

spine_bend

Μικρού βαθμού κάμψη στην σπονδυλική στήλη προς τα αριστερά από την εμβρυακή θέση

Η θέση αυτή φέρνει σε βράχυνση τους λοξούς κοιλιακούς της δεξιάς πλευράς και σε θέση διάτασης τους λοξούς κοιλιακούς της δεξιάς πλευράς. Παράμετροι όπως το φάρδος της λεκάνης, το φάρδος της πλάτης, η αναλογία φάρδους μέσης με φάρδος πλάτης, η σκληρότητα της επιφάνειας (στρώμα) μπορούν να ενισχύουν ή να περιορίζουν το φαινόμενο.

Με πιο τρόπο η πλάγια πυελική κλίση επιδρά στις ανατομικές δομές;

Η αυξημένη πλευρική πυελική κλίση οδηγεί σε αύξηση της πλάγιας κάμψης της οσφυϊκής μοίρας. Παράλληλα με την αύξηση της πλευρικής κάμψης, συνήθως εμφανίζεται και μια ανάλογη αύξηση της στροφής της πυέλου προς την αντίθετη πλευρά. Η οσφυϊκή μοίρα είναι από τη φύση της η λιγότερο δεκτική σε κάθε είδους κίνηση σε σχέση με την θωρακική και αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Είναι γεγονός ότι το ανθρώπινο σώμα δεν αποτελεί υπόδειγμα συμμετρίας. Παράλληλα, κάθε ασυμμετρία και απόκλιση από το μέσο όρο δεν συνεπάγετε πάντα και με πόνο. Είναι πολύ πιθανό άτομα με ορατή πλευρική πυελική κλίση να μην εμφανίζουν και να μην εμφανίσουν καμία επιπλοκή στην καθημερινή ζωή τους. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η πλάγια κάμψη και στροφή της οσφυϊκής μοίρας δεν μπορεί να οδηγήσει και σε πρόωρο εκφυλισμό των ανατομικών δομών την σπονδυλικής στήλης.

Σε συνθήκες αξονικής υπερφόρτωσης όπως συμβαίνει κατά την εκτέλεση καθισμάτων με πρόσθετο βάρος η διατήρηση ουδέτερης πυελικής θέσης γίνεται ακόμα πιο επιτακτική. Σε συνθήκες υπομέγιστης φόρτισης όπως κατά την εξυπηρέτηση των ημερήσιων κινητικών απαιτήσεων, παράμετροι όπως το μέγεθος της πλάγιας κλίσης, το άθροισμα του υπομέγιστου φορτίου στην διάρκεια του χρόνου καθώς η αντοχή των υλικών (ζυγοαποφυσιακές αρθρώσεις, μεσοσπονδύλιοι δίσκοι…) καθορίζουν την λειτουργική απόδοση της σπονδυλικής στήλης και την πιθανότητα εμφάνισης επώδυνων συμπτωμάτων.

Κλείνοντας θέλω να επισημάνω ότι ή άσκηση γενικά δεν μπορεί να αποτελεί την λύση για ειδικά προβλήματα και την συμπτωματολογία τους. Αν η υποκινητικότητα μπορεί να οδηγήσει αποδεδειγμένα σε μια σειρά επιπλοκών στην υγεία και την κινητική ικανότητα ενός ατόμου, έτσι και η αδιάκριτη εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου κίνησης ή προγράμματος άσκησης τύπου “κονσέρβα” δεν σημαίνει ότι θα φέρει και τα επιθυμητά αποτελέσματα ή ότι το τίμημα σε σχέση με το όφελος θα είναι μικρότερο.

Σας αφήνω με κάτι σχετικό:

beatBukowski

 

 

Πηγές:

  1. Kendall, Florence P.; McCreary, Elizabeth Kendall; Provance, Patricia G.; Rodgers, Mary; Romani, William (2014-12-01). Muscles: Testing and Function, with Posture and Pain (Kendall, Muscles) (Page 184). LWW. Kindle Edition.
  2. Kendall, Florence P.; McCreary, Elizabeth Kendall; Provance, Patricia G.; Rodgers, Mary; Romani, William (2014-12-01). Muscles: Testing and Function, with Posture and Pain (Kendall, Muscles) (Page 195). LWW. Kindle Edition.
  3. Kendall, Florence P.; McCreary, Elizabeth Kendall; Provance, Patricia G.; Rodgers, Mary; Romani, William (2014-12-01). Muscles: Testing and Function, with Posture and Pain (Kendall, Muscles) (Page 183). LWW. Kindle Edition.
  4. Kendall, Florence P.; McCreary, Elizabeth Kendall; Provance, Patricia G.; Rodgers, Mary; Romani, William (2014-12-01). Muscles: Testing and Function, with Posture and Pain (Kendall, Muscles) (Page 229). LWW. Kindle Edition.

Φωτογραφίες από:

Anterior Pelvic Tilt
External Oblique Abdominal Trigger points
Quadratus Lumborum Stretch

+ There are no comments

Add yours

Αφήστε το σχόλιό σας